Column: Ernst is maar een mening:

Column: Ernst is maar een mening

Door Max von Kreyfelt



Nederland heeft altijd al een bijzondere relatie gehad met de waarheid.
We polderen haar, masseren haar, en als het echt moet, laten we haar discreet verdwijnen tussen beleidsregels en definities.
 

De jongste cijfers van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) tonen dat pijnlijk precies: waar andere Europese landen ernstige bijwerkingen van medicijnen en vaccins nog herkennen als iets, nou ja, ernstigs, heeft Nederland een andere aanpak ontwikkeld.

Hier noemen we dingen gewoon minder ernstig, tot ze vanzelf onschuldig klinken.

Bij zogeheten Designated Medical Events, dat zijn niet de minste: hartstilstand, beroerte, trombose, registreert de rest van Europa die in zo’n 88 tot 95 procent van de gevallen als ernstig.
Maar Nederland? Wij zien dat anders. Met een combinatie van optimisme en semantiek weten we bijna de helft van die meldingen te downgraden tot ‘niet ernstig’. Een prestatie van formaat, althans, als je reputatie belangrijker vindt dan realiteit.

Het resultaat? Een papieren werkelijkheid waarin alles keurig onder controle lijkt. Een wereld waarin vaccins en medicijnen uitzonderlijk veilig zijn, instanties betrouwbaar, en burgers vooral niet lastig.

De regie ligt stevig in handen van Lareb, ooit een waakhond, nu een soort redactiebureau voor ongemakkelijke data.
Agnes Kant, voormalig SP-Kamerlid, leidt het instituut met een opvallend talent voor het gladstrijken van onregelmatigheden. En het CBG, het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, kijkt intussen stoïcijns toe, verzonken in de eigen productinformatiebubbels.


Wat deze instanties delen, is een bijna aandoenlijk vertrouwen in hun eigen communicatie. Als het niet ernstig heet, is het dat ook niet. Zo simpel is het. En mocht iemand daar toch aan twijfelen, een nabestaande, een journalist, een arts met gewetenswroeging, dan is er altijd nog een rapport van 78 pagina’s waarin alles wordt uitgelegd zonder iets te zeggen.

Maar wie tussen de regels leest, ziet iets anders: systemisch bagatelliseren als strategie. Niet om beter te begrijpen, maar om de schade aan het beeld te beperken.
Het beeld van de overheid als beschermer. De wetenschap als onfeilbare gids. Het vaccinatiebeleid als heilig traject zonder omkijken.

De werkelijke slachtoffers? Die verdwijnen in de categorie “niet ernstig”, wat in Nederland inmiddels een eufemisme is geworden voor: “politiek onbruikbaar”.